Διευθυντής Κοινοβουλευτικής Ομάδας ΣΥΡΙΖΑ


 

climate change 4Του Κώστα Ζαχαριάδη*

Περιβάλλον, ο μεγάλος απών από την συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2014. Μερίδα του πολίτικου κόσμου της χώρας και των πολιτών δημοσίως ισχυρίζονται ότι με δεδομένη τη κατάσταση στα δημόσια οικονομικά της χώρας, είναι πολυτέλεια να ασχολούμαστε με ζητήματα περιβαλλοντικού περιεχομένου. Πρόκειται για ανεύθυνη και συντηρητική τοποθέτηση.

 

Σύμφωνα με παλαιότερες οικονομικές μελέτες το ετήσιο κόστος της κλιματικής αλλαγής για τις ανεπτυγμένες χώρες θα φτάσει στο 1% – 4% του ΑΕΠ τους.Το  2011, η Τράπεζα της Ελλάδος εκπόνησε ένα σχέδιο οικονομικής αποτίμησης του κινδύνου της κλιματικής αλλαγής . Η «ζημιά», με τα τότε οικονομικά δεδομένα της χώρας, για την ελληνική οικονομία ως το 2100 φθάνει τα 700 δις ευρώ, ποσό υπερδιπλάσιο του εθνικού μας χρέους το 2009. Θα είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον μια νέα μελέτη προσαρμοσμένη πάνω στα οικονομικά στοιχεία του 2013-14.

Ο δομικός χαρακτήρας της οικονομικής κρίσης, καθώς και ο συνδυασμός της με την οικολογική κρίση και την κλιματική αλλαγή, καθιστούν αναγκαία την επικαιροποίηση της συζήτησης για το μοντέλο οργάνωσης της κοινωνικής και οικονομικής πραγματικότητας και το περιεχόμενό τους, καθώς και της συζήτησης για τους δρόμους μετάβασης σ αυτό το νέο μοντέλο. Η κρίση, δημιουργεί την ανάγκη για μια «μετάβαση», όχι μόνο της κοινωνίας σε νέο παράδειγμα ανάπτυξης αλλά και της ίδιας της Αριστεράς.

 

Τι σημαίνει όμως κλιματική αλλαγή; Σημαίνει μεταξύ άλλων ότι:

  1. Θα διαφοροποιηθούν τα αποθέματα νερού, οδηγώντας σε λειψυδρία, διαφοροποιώντας σημαντικά την αγροτική παραγωγή.
  2.  Θα υπάρξει υποβάθμιση οικοσυστημάτων εξαιτίας της ερημοποίησης, του αυξημένου κινδύνου για πυρκαγιά και της κατάρρευσης της βιοποικιλότητας.
  3. Ο διατροφικός χάρτης της χώρας θα διαφοροποιηθεί σημαντικά.
  4. Η ακτογραμμή θα περιοριστεί με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, θα υποβαθμιστούν τα παραποτάμια δέλτα, γλυκά νερά θα γίνουν υφάλμυρα. Οι συνέπειες αυτών των αλλαγών θα είναι δυσβάστακτες για τις τοπικές οικονομίες, ιδίως των πιο φτωχών περιοχών.
  5. Οι καταστροφικές πλημύρες θα είναι πιο συχνές όπως και οι φριχτοί καύσωνες το καλοκαίρι
  6. Ένα τεράστιο μεταναστευτικό τσουνάμι από περιβαλλοντικούς πρόσφυγες θα στοιβάζεται στα σύνορα των πιο εύρωστων οικονομικά χωρών.

Πολλοί θα ισχυριστούν ότι αυτά τα προβλήματα είναι παγκοσμίων διαστάσεων και ότι κι αν κάνει η ελληνική κυβέρνηση μικρή συμβολή θα έχει σε μια θετική έκβαση για την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής και άλλων καταστροφών. Η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να μην μπορεί να κάνει πολλά για να αποτρέψει την παγκόσμια κλιματική καταστροφή αλλά μπορεί να κάνει πολλά ώστε η χώρα να προστατευτεί από τις ραγδαίες μεταβολές.

Όλες οι ως τώρα κυβερνήσεις όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλο τον λεγόμενο Βορρά επιδιώκουν άμεσα αποτελέσματα. Αυτό από μόνο του είναι θεμιτό. Το πρόβλημα αρχίζει όταν, όπως έκαναν οι ως τώρα κυβερνήσεις, κυνηγούν το εφήμερο εγκαταλείποντας το μέλλον ή, ακόμη χειρότερα, επιβαρύνοντάς το με την πολιτική τους. Η μακροπρόθεσμη διάσταση του χρόνου είναι, επομένως, από αυτή την άποψη η πιο κρίσιμη. Διότι το μέλλον υποεκπροσωπείται στις προτεραιότητες των κυβερνήσεων αλλά και στα ενδιαφέροντα της πλειοψηφίας της κοινωνίας. Αυτό βέβαια δεν είναι αποτέλεσμα μιας τεχνικής αδυναμίας ή κάποιου φυσικού νόμου. Έχει να κάνει με τη δομή των κυρίαρχων κατεστημένων συμφερόντων και των επιλογών τους. Η αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής,  η διαμόρφωση ενός νέου παραγωγικού συστήματος και άλλα συναφή προβλήματα είναι υπόθεση μιας εναλλακτικής πολιτικής, αλλά και ενός σχεδιασμού μακράς κλίμακας.

Η κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου συνεχίζει στην πεπατημένη των προηγούμενων δεκαετιών διότι:

  • παραβιάζεται κάθε έννοια νομιμότητας με τις παραχωρήσεις δημόσιου φυσικού πλούτου σε μεγαλοεπιχειρηματίες
  • οι κρατικοί ελεγκτικοί μηχανισμοί απαξιώθηκαν πλήρως και επεκτάθηκαν οι περιβαλλοντικές παραβιάσεις και αυθαιρεσίες κάθε είδους
  • η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έγινε χωρίς σχέδιο, για να εξυπηρετήσει κυρίως επιχειρηματικά συμφέροντα ενώ ταυτόχρονα ως ποσοστό συμμετοχής στο ενεργειακό μίγμα καθυστερεί σημαντικά
  • υπάρχει πλήρης αδράνεια για τα δάση, τις προστατευόμενες περιοχές, τα νερά, τον αιγιαλό
  • η χωροταξική πολιτική προδιαγράφει μια νέα επίθεση στο φυσικό περιβάλλον και τον αστικό χώρο
  • η λαθροϋλοτομία που έχει ενταθεί εξ αιτίας της ενεργειακής φτώχειας εξοντώνει τα περιαστικά δάση και τα αστικά άλση
  • η αιθαλομίχλη κατακλύζει τα βράδια τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας και δημιουργεί συνθήκες επιβίωσης ανάλογες κινεζικών μεγαλουπόλεων
  • η αποκομιδή των απορριμμάτων γίνεται προσπάθεια να αποτελέσει ένα νέο μεγάλο πεδίο επιχειρηματικής κερδοφορίας
  • το νερό προορίζεται προς ιδιωτικοποίηση παρά την διεθνή εμπειρία που δείχνει ότι η ιδιωτικοποίηση πέρα από αύξηση της τιμής επιφέρει και πτώση στης ποιότητας

Και ο κατάλογος δεν έχει τέλος…

Η οικονομική και η οικολογική κρίση διαπλέκονται με ολέθριες συνέπειες για τις κοινωνίες. Επιβάλλεται η δημιουργία ενός οικολογικού – αναπτυξιακού κοινωνικού συμβολαίου για την έξοδο της Ελλάδας από την κρίση. Η ανάγκη για οικολογική ανασυγκρότηση της οικονομίας, απαιτεί νέο πρότυπο  για την κοινωνική οργάνωση, την  κατανάλωση, την παραγωγή, την εργασία  και την αλληλεγγύη μεταξύ των  γενεών και των λαών. Η περιβαλλοντική κρίση συμπυκνώνει όλες τις αντιφάσεις ενός στρεβλού αναπτυξιακού προτύπου που κυριάρχησε στον σύγχρονο κόσμο. Ο αγώνας ενάντια στην κλιματική  αλλαγή σε τοπικό και διεθνές επίπεδο  είναι αγώνας για κοινωνική δικαιοσύνη. Η ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης σε όλες τις πτυχές οργάνωσης της οικονομίας αλλά και της κοινωνικής πραγματικότητας είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για να αποφύγουμε τις κλιματικές καταστροφές σε παγκόσμιο επίπεδο αλλά και να οχυρωθούμε απ’ αυτές στην Ελλάδα.

Τι μπορεί να κάνει μια κυβέρνηση της Αριστεράς; Πώς μπορεί να εντάξει αυτήν τη μακρά κλίμακα του χρόνου σ’ ένα κυβερνητικό πρόγραμμα το οποίο, στην καλύτερη περίπτωση, έχει ως ορίζοντά του την τετραετία;

Η Αριστερά οφείλει  να αναγνωρίσει τα προβλήματα, να κατανοήσει τη σημασία τους, να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει επιστημονικές δυνάμεις σε Ελλάδα και εξωτερικό και να θέσει σε κίνηση διαδικασίες, δημιουργώντας και τους κατάλληλους θεσμούς για ένα συνολικό και μακροχρόνιο σχέδιο, ένα σχέδιο για μια παραγωγική και καινοτόμα Ελλάδα, για μια δημοκρατική, δημιουργική, δίκαιη και αλληλέγγυα κοινωνία. Η Αριστερά μπορεί και πρέπει να κάνει το μέλλον υπόθεση του παρόντος, να θέσει στόχους διεκδικήσιμους άμεσα, ακόμη και στο στάδιο που η Αριστερά δρα ως αντιπολίτευση. Οι διάφορες μεταρρυθμίσεις και αλλαγές, ακόμη και τα άμεσα ανακουφιστικά μέτρα να μην είναι αποσπασματικά ή αλληλοσυγκρουόμενα μεταξύ τους, αλλά να υπηρετούν το στόχο για ένα νέο υπόδειγμα ανάπτυξης, ένα νέο κοινωνικό ήθος, ένα νέο πολιτισμό.

* Ο Κ. Ζαχαριάδης είναι βιολόγος με μεταπτυχιακό «περιβάλλον και δημόσια υγεία» , μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ (Twitter:@CΖachariadis)

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ετικετοσύννεφο

Αρέσει σε %d bloggers: