Διευθυντής Κοινοβουλευτικής Ομάδας ΣΥΡΙΖΑ


του Κώστα Ζαχαριάδη

Δαίμων της Οικολογίας 113

Μέσα στον ορυμαγδό των ειδήσεων, των πληροφοριών και των πολιτικών εξελίξεων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο η είδηση πέρασε στα ψιλά, «σε σχέση με το 1980 ο αριθμός των παχύσαρκών έχει διπλασιαστεί σε παγκόσμιο επίπεδο». Η παχυσαρκία έπαψε να αποτελεί «προνόμιο» των εύρωστων οικονομιών και εξαπλώνεται με ρυθμούς επιδημίας και στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Η παχυσαρκία συνδέεται και τροφοδοτεί την εμφάνιση άλλων νοσημάτων όπως είναι ο διαβήτης τύπου ΙΙ, μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακά νοσήματα, διαταραχές στο συκώτι, κακής ποιότητας ύπνο, επιδεινώνει την ψυχολογική κατάσταση, αυξάνει το stress και μειώνει τη γονιμότητα. Αν συνεχιστούν οι σημερινοί ρυθμοί αύξησης των υπέρβαρων, των παχύσαρκων και των υπερπαχύσαρκων σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα θα μιλάμε για τεκτονικές ανακατατάξεις στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται και λειτουργούν οι κοινωνίες σε όλα τους τα επίπεδα όπως π.χ. εργασία, ψυχαγωγία, τρόποι μετακίνησης και πολλά άλλα που δύσκολα θα μπορούσαμε να φανταστούμε.

Το κόστος για τα συστήματα υγείας, θα γίνει δυσβάσταχτο και οι δαπάνες οι οποίες θα κατευθύνονται είτε από δημόσια ασφαλιστικά ταμεία είτε από ιδιωτικές ασφάλειες θα διογκωθούν με αποτέλεσμα το φορτίο να γίνει ασήκωτο για την κοινωνία. Ήδη έχει αρχίσει να αναπτύσσεται ένας κοινωνικός ρατσισμός ένας ιδιότυπος φασισμός στο πεδίο της αγοράς εργασίας. «Οι παχύσαρκοι είναι πιο εύκολο να τραυματιστούν και να αρρωστήσουν, είναι λιγότερο παραγωγικοί και ψυχολογικά πιο ευάλωτοι, αυτό τους καθιστά λιγότερο ανταγωνιστικούς» αναφέρουν μεταξύ άλλων τα εγχειρίδια με βάση τα οποία κάνουν προσλήψεις ή απολύουν οι managers και όσοι ειδικεύονται στην «διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού».  Αν σ όλα αυτά συνυπολογίζουμε ότι στην Ελλάδα και στην Ε.Ε. παρατηρείται το φαινόμενο της γήρανσης του πληθυσμού, το μείγμα γίνεται εκρηκτικό.

Η απάντηση στο «γιατί χοντραίνουμε» δεν είναι απλή και μονοσήμαντή. Η εύκολη και γρήγορη πρόσβαση σε κακής ποιότητας και χαμηλής θρεπτικής αξίας τροφές, η λιγότερη σωματική άσκηση εξ αιτίας της αυτοματοποίησης, η οργάνωσης των κοινωνιών σε υπερμεγέθη αστικά κέντρα και η απομάκρυνση του ανθρώπου από το φυσικό περιβάλλον, η πλήρης επικράτηση της αυτοκίνησης ως αυτονόητο μέσο μεταφοράς όχι μόνο στον ανεπτυγμένο αλλά και στον αναπτυσσόμενο κόσμο, η μεταβολή των εργασιακών σχέσεων σε κατεύθυνση επισφάλειας και ελαστικότητας που αποδιοργανώνουν την ζωή των εργαζόμενων που τους στερεί τη δυνατότητα πρόσβασης σε υγιή τρόπο διατροφής και τους στρέφει σε τυποποιημένη τροφή,  η προβολή προτύπων μέσω των ΜΜΕ, η κουλτούρα του μοντέλου της υπερκατανάλωσης που αναπαράγεται ως γενική αρχή στο σημερινό σύστημα που ηγεμονεύει διεθνώς και άλλα πολλά. Τα παραπάνω συνθέτουν ένα πολυπαραγοντικό πλέγμα που σπρώχνει τις κοινωνίες σε παθολογικές καταστάσεις. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι ΗΠΑ, η ναυαρχίδα του παγκόσμιου κέντρου παραγωγής lifestyle, “πολιτιστικής κουλτούρας” και όχι μόνο είναι πρώτη σε δείκτες παχυσαρκίας.

Το ζήτημα της παχυσαρκίας δεν είναι ένα απλό τεχνικό ζητηματάκι το οποίο αντιμετωπίζεται με το να σταματήσουν να τρώνε extra ποσότητες οι παχύσαρκοι. Αυτό είναι χρήσιμη συμβουλή για να αδυνατήσει ένας παχύσαρκος αλλά όχι για να ανατραπεί ή να φρενάρει μια συνολική κίνηση που συμβαίνει σ όλο τον πλανήτη. Πρόκειται για ζήτημα οργάνωσης και προσανατολισμού των κοινωνιών, των οικονομιών τους, των συστημάτων υγείας και των προτύπων που αναπαράγονται.

Το σημερινό μοντέλο οργάνωσης των κοινωνιών έχει ως κύριο χαρακτηριστικό του την μη βιωσιμότητα και την υπερκατανάλωση. Αυτό δημιουργεί ανισότητες, κοινωνικό περιθώριο και παρακμή. Η στροφή στις αρχές και της αξίες «της κοινωνίας και της οικονομίας των αναγκών» , της βιωσιμότητας και της «ολιγαρκούς αφθονίας» είναι επιτακτική. Επιβάλλεται η οργάνωση των πόλεων με χωροταξικό σχεδιασμό που θα διευρύνει τους ελεύθερους χώρους, θα δίνει προτεραιότητα στην κίνηση των πεζών, των ποδηλατών και στα μέσα μαζικής μεταφοράς βάζοντας αναχώματα στην δικτατορία του ΙΧ. Είναι αναγκαία η αναδιάρθρωση του μοντέλου εργασίας που θα διασφαλίζει ελεύθερους χρόνους.  H αποκατάστασή της σχέσης φύσης-ανθρώπου και η επαναπροσέγγιση των κοινωνιών με τις παραδοσιακές- τοπικές τους διατροφικές συνήθειες πέρα και έξω από το πρότυπο του fast-junk food είναι βήματα που θα συμβάλουν σ αυτήν την κατεύθυνση.

Το βασικότερο όλων είναι οι πολιτικές πρόληψης σε νεαρές ηλικίες εκεί που διαμορφώνονται τα διατροφικά πρότυπα. Η αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας θα έπρεπε να είναι προτεραιότητα των εκπαιδευτικών συστημάτων καθώς τα υπέρβαρα παιδιά έχουν υπερπολλαπλάσιες πιθανότητες να γίνουν υπέρβαροι ενήλικες. Ήδη το φαινόμενο σε πολλά σχολεία στην Ελλάδα είναι αποκαρδιωτικό, την ίδια στιγμή οι αρμόδιοι φορείς αφήνουν τα κυλικεία των σχολείων να σιτίζουν τους μαθητές ακόμη και των δημοτικών με εξαιρετικά προβληματικές και επικίνδυνες για την υγεία τροφές.

Η παχυσαρκία και οι επιπτώσεις της δεν διαπερνούν οριζοντίως την κοινωνία, είναι προσανατολισμένες ανάλογα με την κοινωνική θέση των παχύσαρκων. Η ανεπάρκεια των συστημάτων περίθαλψης εγγυάται ότι οι εύποροι έχουν περισσότερές δυνατότητες και να ξεφύγουν από την κατάσταση αυτή αλλά και να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της. Το έλλειμμα ενημέρωσης και η μη ενασχόληση του εκπαιδευτικού συστήματος με θέματα ποιότητας ζωής και δημόσιας υγείας, αφήνει πιο εκτεθειμένα τα πιο αδύναμα κοινωνικά στρώματα διότι είναι πιο ευάλωτα στα καταναλωτικά πρότυπα που προβάλλονται και έχουν μειωμένη πρόσβαση στην επιστημονική γνώση. Τα χαμηλότερα εισοδήματα επιλέγουν κατά τεκμήριο φτηνότερες τροφές οι οποίες είναι υποβαθμισμένες διατροφικά  κ.ο.κ.

Όταν τίθενται αυτά τα ζητήματα στην πολιτική ατζέντα η εύκολη απάντηση διατυπώνεται με την εύκολη ερώτηση: «Έχουμε την πολυτέλεια να ασχολούμαστε με την παχυσαρκία και με τους άλλους δείκτες ποιότητας ζωής όταν βρισκόμαστε ένα βήμα πριν την οικονομική χρεωκοπία και ένα βήμα μετά την κοινωνική χρεωκοπία;». Η αυξημένη παχυσαρκία αποτελεί την ένδειξη χρεοκοπίας ενός ολόκληρου πολιτισμού, ενός κόσμου που αναπαράγει αδιέξοδα, διευρύνει το περιθώριο, την κοινωνική παρακμή και την αγριότητα.

follow on twitter: @CZachariadis

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ετικετοσύννεφο

Αρέσει σε %d bloggers: