της Σοφίας Βούκατα
«Εδώ Πολυτεχνείο, εδώ Πολυτεχνείο. Σας μιλά ο ραδιοφωνικός σταθμός των ελεύθερων αγωνιζόμενων φοιτητών, των ελεύθερων αγωνιζόμενων Ελλήνων…»
Στις 14 Νοέμβρη 1973, ημέρα Τετάρτη, έχουν προγραμματιστεί συγκεντρώσεις των φοιτητών του Πολυτεχνείου και της Βιομηχανικής σχολής Πειραιώς, με θέμα την άμεση διενέργεια ελεύθερων και αδιάβλητων φοιτητικών εκλογών. Οι φοιτητές του Πολυτεχνείου συγκεντρώνονται από τις 10 το πρωί στο προαύλιο του ιδρύματος και με τα αντιδικτατορικά συνθήματά τους δημιουργούν αγωνιστική ατμόσφαιρα. Στο μεταξύ, φοιτητές των σχολών του Πανεπιστημίου Αθηνών συγκεντρώνονται στο κτίριο της Νομικής σχολής, όπου συζητούν για τον τρόπο αντιμετώπισης των νέων αντιφοιτητικών μέτρων της χούντας. Στη μία περίπου μετά το μεσημέρι, φτάνει στη συγκέντρωση της Νομικής η είδηση ότι «στο Πολυτεχνείο γίνονται συγκρούσεις σπουδαστών και αστυνομίας». Η πληροφορία αυτή – που δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα – οδηγεί τους φοιτητές σε συγκρότηση πορείας προς το Πολυτεχνείο. Οι διαδηλωτές, φωνάζοντας συνθήματα, προσπαθούν να πλησιάσουν και να μπουν στο προαύλιο του Μετσόβιου. Η αστυνομία επιτίθεται και προσπαθεί να τους διαλύσει. Τελικά, οι μισοί κατορθώνουν να μπουν στο Πολυτεχνείο. Η ατμόσφαιρα είναι ήδη τεταμένη.
Μετά τις δύο το μεσημέρι, οι φοιτητές πραγματοποιούν συνελεύσεις και αποφασίζουν αποχή από τα μαθήματα. Η αστυνομία, στο μεταξύ, δεν επιτρέπει την είσοδο και την έξοδο από το Πολυτεχνείο. Πραγματοποιείται συνεδρίαση και επικρατεί η πρόταση για κατάληψη του ιδρύματος. Το Πολυτεχνείο γίνεται πόλος έλξης και συσπείρωσης του αθηναϊκού λαού. Το κέντρο της Αθήνας δονείται από τα συνθήματα «κάτω η χούντα», «κάτω ο φασισμός», «Ε.Σ.Α – Ες Ες- βασανιστές», «έξω οι Αμερικάνοι», «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία» και άλλα.
Από νωρίς το πρωί της Παρασκευής, χιλιάδες φοιτητές και πολίτες συγκεντρώνονται γύρω από το Πολυτεχνείο για να εκδηλώσουν την συμπαράστασή τους στους «ελεύθερους πολιορκημένους» του Μετσόβιου. Προσφέρουν τσιγάρα, τρόφιμα, λουλούδια, λεφτά. Σε ολονύκτιες συνελεύσεις που γίνονται την Πέμπτη το βράδυ μέχρι το ξημέρωμα της Παρασκευής, οι φοιτητές εκλέγουν αντιπροσωπευτικές επιτροπές, από τα μέλη των οποίων συγκροτείται στη συνέχεια η Συντονιστική Επιτροπή. Η Συντονιστική Επιτροπή παίρνει αποφάσεις και αμέσως βάζει σε εφαρμογή το πρόγραμμά της: κάνει επιλογή των συνθημάτων που πρέπει να προβληθούν, ελέγχει το ραδιοφωνικό πομπό, συγκροτεί υποεπιτροπές για την προσφορά υπηρεσιών στο Πολυτεχνείο. Η Επιτροπή θέτει ως πρωταρχικά αιτήματα «την άμεση παύση του τυραννικού καθεστώτος της Χούντας, ως πρωταρχική προϋπόθεση για την επίλυση όλων των λαϊκών προβλημάτων, και την παράλληλη εγκαθίδρυση της λαϊκής κυριαρχίας, που συνδέεται αναπόσπαστα με την εθνική ανεξαρτησία από τα ξένα συμφέροντα». Την ίδια στιγμή, μέσα στο Πολυτεχνείο κυκλοφορούν φήμες που εμφανίζουν μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής της κατάληψης ως «προβοκάτορες». Ο ισχυρισμός αυτός γίνεται ευρύτερα γνωστός το Γενάρη του 1974 με όσα δημοσιεύονται στο φύλλο 8 της παράνομης «Πανσπουδαστικής», στο οποίο υπάρχει δήθεν κείμενο της Συντονιστικής Επιτροπής όπου καταγγέλλεται η εξέγερση ως έργο 350 προβοκατόρων της χουντικής ΚΥΠ και συκοφαντείται ως χαφιές ο φοιτητής Διονύσης Μαυρογένης, στέλεχος του ΕΚΚΕ και μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής κατάληψης.
Εν τω μεταξύ η αναταραχή μεγαλώνει, όλη η Αθήνα βρίσκεται «στο πόδι». Γύρω στις 6:30 μ.μ. οι πρώτοι θανάσιμα τραυματισμένοι διαδηλωτές πέφτουν στη Σταδίου, οι δρόμοι έχουν μετατραπεί σε πεδία μαχών και η αστυνομία ρίχνει δακρυγόνα ακόμα και μέσα στο Πολυτεχνείο. Ακούγονται πυροβολισμοί. Οι τραυματίες είναι αμέτρητοι, οι νεκροί επίσης. Ο σταθμός του Πολυτεχνείου απευθύνει δραματική έκκληση για φάρμακα και μεταφορά με ιδιωτικά αυτοκίνητα.
Τα πρώτα τανκς εμφανίζονται στην Αθήνα γύρω στα μεσάνυχτα. Η αστυνομία έχει ζητήσει την επέμβαση του στρατού γιατί δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα. Δύο ώρες αργότερα, βρίσκονται μπροστά στην πύλη του Πολυτεχνείου. Γαντζωμένοι στα κάγκελα οι φοιτητές ψέλνουν τον εθνικό ύμνο. Φωνάζουν ρυθμικά: «Ο στρατός μαζί μας», «Είσαστε αδέρφια μας», «Στρατός, Λαός μαζί».
«Εδώ Πολυτεχνείο, Εδώ Πολυτεχνείο…Αγαπητοί ακροατές, θα διακόψουμε για λίγο την μετάδοση των ειδήσεων. Μόλις μάθουμε νέα θα επικοινωνήσουμε και πάλι μαζί σας. Μείνετε στους δέκτες σας, στο ίδιο μήκος κύματος…»
ΠΑΝΩ ΣΕ ΤΟΥΤΗ ΤΗΝ ΠΕΣΜΕΝΗ ΠΟΡΤΑ ΔΩΣΑΜΕ ΞΑΝΑ ΤΟΝ ΟΡΚΟ
ΟΡΚΟ ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ, ΤΗΣ ΖΩΗΣ, ΤΗΣ ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ.
ΟΡΚΟ ΤΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ
Η Σοφία Βούκατα είναι φοιτήτρια του τμήματος Ιστορίας-Αρχαιολογία του Πανεπιστημίου Κρήτης
